| Number | English | Greek |
|---|---|---|
| Prologue (1/4) | When suffering from the fever of unclean passions, my intellect afflicted with shameful thoughts, I have often been restored to health by your letters, as I used to be by the counsel of our great guide and teacher. This is not to be wondered at, since like the blessed Jacob you have earned a rich inheritance. Through your efforts to win Rachel you have been given Leah (cf. Gen. 29: 25), and now you seek to be given Rachel also, since you have labored a further seven years for her sake. For myself, I cannot deny that although I have worked hard all night I have caught nothing. Yet at your suggestion I have again let down the nets, and I have made a large catch. They are not big fish, but there are a hundred and fifty-three of them (cf. John 21:11). These, as you requested, I am sending you in a creel of love, in the form of a hundred and fifty-three texts. | Από τον φλογερό καύσωνα του πυρετού των ακαθάρτων παθών, με θεράπευσες, ως συνήθως, με τις θεοφιλείς σου επιστολές, και παρηγόρησες το νου μου που ήταν κουρασμένος μέσα στα αίσχιστα έργα και μιμήθηκες το μεγάλο καθηγητή και δάσκαλο με επιτυχία. Και δεν είναι παράξενο αυτό. Γιατί σε σένα πάντοτε έτυχαν τα διακεκριμένα όπως και στον ευλογημένο Ιακώβ. Γιατί αφού εργάστηκες καλώς για χάρη της Ραχήλ και πήρες γυναίκα τη Λεία (Γεν.κθ΄25), τώρα ζητείς και την αγαπητή σου, αφού δούλεψες άλλα εφτά χρόνια. Εγώ δεν θα αρνηθώ, ότι αν και κουράστηκα όλη την νύχτα, δεν έπιασα κανένα ψάρι. Πλήν όμως επειδή ζητείς από εμένα λόγους, έριξα τα δίχτυα και ψάρεψα μεγάλο πλήθος ψάρια. Δεν νομίζω ότι είναι μεγάλα, στην ποσότητα όμως είναι 153 (πρβλ. Ιω.κα΄11). Και σου τα στέλνω κατά το πρόσταγμα σου, αφού τα έβαλα μέσα στο καλάθι της αγάπης. |
| Prologue (2/4) | I am delighted to find you so eager for texts on prayer - eager not simply for those written on paper with ink but also for those which are fixed in the intellect through love and generosity. But since 'all things go in pairs, one complementing the other', as the wise Jesus puts it (Eccles. 42:24), please accept the letter and understand its spirit, since every written word presupposes the intellect: for where there is no intellect there is no written word. The way of prayer is also twofold: it comprises practice of the virtues and contemplation. The same applies to numbers: literally they are quantities, but they can also signify qualities. | Θαυμάζω και πολύ μακαρίζω την άριστη πρόθεση σου, που έχεις έρωτα να μάθεις περί προσευχής. Γιατί δεν επιθυμείς επιπόλαια να μάθεις αυτά που είναι γραμμένα πάνω σε χαρτί με μελάνη, αλλά εκείνα που είναι γραμμένα στο νου με αγάπη και αμνησικακία. Αλλά επειδή είναι όλα διπλά το ένα απέναντι στο άλλο (Σοφ. Σειρ. μβ΄24), δέξου το γράμμα και πρόσεξε το πνεύμα, γιατί πριν από κάθε γράμμα προηγείται το πνεύμα. Αν λείπει το πνεύμα, δεν υπάρχει ούτε γράμμα. Λοιπόν και ο τρόπος της προσευχής είναι διπλός. Ο ένας πρακτικός και ο άλλος θεωρητικός. Έτσι και στον αριθμό το πρόχειρο είναι η ποσότητα, το σημαινόμενον όμως είναι η ποιότητα. |
| Prologue (3/4) | I have divided this discourse on prayer into one hundred and fifty-three texts. In this way I send you an evangelical feast, so that you may delight in a symbolical number that combines a triangular with a hexagonal figure.[See Footnote 1] The triangle indicates spiritual knowledge of the Trinity, the hexagon indicates the ordered creation of the world in six days. The number one hundred is square, while the number fifty-three is triangular and spherical; for twenty-eight is triangular, and twenty-five is spherical, five times five being twenty-five. In this way, you have a square figure to express the fourfold nature of the virtues, and also a spherical number, twenty-five, which by form represents the cyclic movement of time and so indicates true knowledge of this present age. For week follows week and month follows month, and time revolves from year to year, and season follows season, as we see from the movement of the sun and moon, of spring and summer, and so on. The triangle can signify knowledge of the Holy Trinity. Or you can regard the total sum, one hundred and fifty-three, as triangular and so signifying respectively the practice of the virtues, contemplation of the divine in nature, and theology or spiritual knowledge of God; faith, hope and love (cf. 1 Cor. 13:13); or gold, silver and precious stones (cf. 1 Cor. 3:12). So much, then, for this number. | Χώρισα τον περί προσευχής λόγο σε 153 κεφάλαια, και σου τον στέλνω σαν εφόδιο που αγόρασα από το ευαγγέλιο, για να βρείς την τερπνότητα του συμβολικού αριθμού *[See Footnote 1] που έχει σχήμα τρίγωνο και εξάγωνο. Το πρώτο συμβολίζει την ευσεβή γνώση της Αγίας Τριάδος, το δεύτερο τη δημιουργία αυτού του κόσμου. Αλλά και ο αριθμός 100 είναι τετράγωνος. Ο αριθμός 53 είναι τρίγωνος και σφαιρικός, ως άθροισμα του 28 που είναι τρίγωνος, και του 25 που είναι σφαιρικός, επειδή είναι ίσος με 5 φορές το 5. Λοιπόν έχεις ένα σχήμα τετράγωνο που συμβολίζει τις τέσσερις γενικές αρετές (φρόνηση, σωφροσύνη, δικαιοσύνη, ανδρεία), αλλά και ένα σφαιρικό αριθμό, το 25, που εκφράζει τη σοφή γνώση αυτού του αιώνα, επειδή ο χρόνος κινείται κυκλικά. Γιατί η εβδομάδα ακολουθεί την εβδομάδα, ο μήνας το μήνα, ο χρόνος το χρόνο και η εποχή την εποχή, όπως βλέπουμε και στην κίνηση του ήλιου και της σελήνης, της άνοιξης και του θέρους κλπ. Το τρίγωνο συμβολίζει τη γνώση της Αγίας Τριάδας. Ή, με τον συνολικό αριθμό 153, που είναι τρίγωνος να εννοήσεις τις τρεις καταστάσεις, πρακτική, φυσική και θεολογική. Ή την πίστη, την ελπίδα και την αγάπη (Α΄Κορ. ιγ΄13), ή χρυσάφι, ασήμι, πολύτιμα πετράδια (Α΄Κορ. γ΄12). Αρκούν αυτά σχετικά με τον αριθμό. |
| Prologue (4/4) | Do not despise the humble appearance of these texts, for you know how to be content with much or little (cf. Phil. 4:12). You will recall how Christ did not reject the widow's mites (cf. Mark 12:44), but accepted them as greater than the rich gifts of many others. Showing in this way charity and love towards your true brethren, pray for one who is sick that he may 'take up his bed' and walk (Mark 2 :11) by the grace of Christ. Amen. | Και συ δεν θα περιφρονήσεις την ταπεινότητα των κεφαλαίων, γιατί γνωρίζεις και να χορταίνεις και να στερείσαι (Φιλιπ. δ΄12) και γιατί θυμάσαι τα δύο λεπτά της χήρας (Μάρκ.ιβ΄42) τα οποία δεν απέρριψε ο Κύριος, αλλά τα δέχτηκε καλύτερα από τον πλούτο των άλλων. Λοιπόν εσύ που γνωρίζεις να ευνοείς και να αγαπάς τους γνήσιους αδελφούς σου, να προσεύχεσαι για μένα τον παράλυτο , για να δω την υγεία μου και αφού σηκωθώ από το κρεββάτι μου, να περπατήσω (Μάρκ.ιβ΄11) με τη χάρη του Χριστού. Αμήν. |
| 1 | Should one wish to make incense, one will mingle, according to the Law, fragrant gum, cassia, aromatic shell and myrrh in equal amounts (cf. Exod. 30:34). These are the four virtues. With their full and balanced development, the intellect will be safe from betrayal. | Αν θέλει κανένας να φκιάσει ευωδιαστό θυμίαμα, πρέπει να συνθέσει σε ίση ποσότητα διάφανο και καθαρό λιβάνι, κασσία, όνυχα και στακτή, σύμφωνα με όσα λέει ο Νόμος (πρβλ. Εξόδ. λ΄ 34). Αυτά τα υλικά υποδηλώνουν τις τέσσερις βασικές αρετές. Αν έχουν δηλαδή όλη την πληρότητα και είναι στον ίδιο βαθμό αναπτυγμένες τότε δεν πρόκειται να προδοθεί ο νούς. . |
| 2 | When the soul has been purified through the keeping of all the commandments, it makes the intellect steadfast and able to receive the state needed for prayer. | Όταν καθαρθεί η ψυχή με την πληρότητα των εντολών, δηλαδή με την εκπλήρωση και εφαρμογή τους, τότε κάνει ακλόνητη την τάξη του νού, καθιστώντας τον ικανό να δεχτεί την κατάσταση εκείνη, που αναζητάει. . |
| 3 | Prayer is communion of the intellect with God. What state, then, does the intellect need so that it can reach out to its Lord without deflection and commune with Him without intermediary? | Η προσευχή είναι επικοινωνία του νού με το Θεό. Σε ποια κατάσταση, αλήθεια, πρέπει να βρίσκεται ο νούς για να μπορέσει να απλωθεί και εκταθεί αμετάστροφα ως τον Δεσπότη του και να τον συναναστρέφεται συνομιλώντας μαζί του χωρίς την παρεμβολή κανενός ενδιαμέσου; . |
| 4 | When Moses tried to draw near to the burning bush he was forbidden to approach until he had loosed his sandals from his feet (cf. Exod. 3:5). If, then, you wish to behold and commune with Him who is beyond sense-perception and beyond concept, you must free yourself from every impassioned thought. | Αν, όταν προσπάθησε ο Μωϋσής να πλησιάσει τη φλεγόμενη βάτο, εμποδίστηκε, ώσπου να λύσει το υπόδημα των ποδιών του (Εξόδ. γ΄ 5), πώς εσύ, που θέλεις να ιδείς τον πέρα από κάθε αίσθηση και έννοια και να γίνεις φίλος του, δεν θα πρέπει να λύσεις και να πετάξεις από πάνω σου κάθε νόημα μολυσμένο από πάθος; . |
| 5 | First pray for the gift of tears, so that through sorrowing you may tame what is savage in your soul. And having confessed your transgressions to the Lord, you will obtain forgiveness from Him. | Πριν από κάθε τι άλλο να προσεύχεσαι να λάβεις το δώρο των δακρύων, για να μαλακώσεις με το πένθος την αγριάδα, που υπάρχει μέσα στην ψυχή σου, και, αφού κατηγορώντας τον εαυτό σου ομολογήσεις στον Κύριο τις ανομίες σου, να πετύχεις την άφεση των αμαρτιών εκ μέρους του. . |
| 6 | Pray with tears and all you ask will be heard. For the Lord rejoices greatly when you pray with tears. | Να χρησιμοπειείς τα δάκρυα για την πραγμάτωση κάθε αιτήματος. Γιατί χαίρεται πολύ ο Δεσπότης σου, όταν προσεύχεσαι με δάκρυα. . |
| 7 | If you do shed tears during your prayer, do not exalt yourself, thinking you are better than others. For your prayer has received help so that you can confess your sins readily and make your peace with the Lord through your tears. Therefore do not turn the remedy for passions into a passion, and so again provoke to anger Him who has given you this grace. | Αν χύνεις άφθονα δάκρυα στην προσευχή σου, μην το παίρνεις καθόλου επάνω σου, σαν τάχατες να στέκεις πιο ψηλά απ’τους πολλούς. Γιατί με δάκρυα έχει αποχτήσει δύναμη η προσευχή σου, για να μπορέσεις πρόθυμα να ομολογήσες τις αμαρτίες σου και να εξευμενίσεις το Δεσπότη. Μη μετατρέψεις λοιπόν σε πάθος ό,τι αποτελεί προφύλαξη από τα πάθη, για να μην παροργίσεις πιο πολύ αυτόν, που έχει δώσει τη χάρη. . |
| 8 | Many people, shedding tears for their sins, forget what tears are for, and so in their folly go astray. | Πολλοί χύνοντας δάκρυα για τις αμαρτίες τους, επειδή ξέχασαν το σκοπό των δακρύων, κατάντησαν σε τρέλα ξεφεύγοντας απ’αυτόν. . |
| 9 | Persevere with patience in your prayer, and repulse the cares and doubts that arise within you. They disturb and trouble you, and so slacken the intensity of your prayer. | Στάσου επίμονα και προσευχήσου έντονα και σιχάσου τις συνομιλίες των φροντίδων και των λογισμών. Γιατί σε ταράζουν και σε συγχύζουν για να σε κάνουν άτονο. . |
| 10 | When the demons see you truly eager to pray, they suggest an imaginary need for various things, and then stir up your remembrance of these things, inciting the intellect to go after them; and when it fails to find them, it becomes very depressed and miserable. And when the intellect is at prayer, the demons keep filling it with the thought of these things, so that it tries to discover more about them and thus loses the fruitfulness of its prayer. | Όταν σε ιδούν οι δαίμονες πρόθυμο να προσευχηθείς αληθινά, τότε βάζουν με τέχνη μέσα σου σκέψεις μερικών πραγμάτων τάχατες αναγκαίων και ύστερ’από λίγο σε κάνουν να τα ξεχάσεις κινώντας έτσι το νού σε αναζήτησή τους. Κι ο νούς μη βρίσκοντάς τα πέφτει σε κατάσταση αθυμίας και λύπης. Όταν όμως σταθεί σε προσευχή, του θυμίζουν αυτά, που αναζητούσε και είχε στη μνήμη του, με το σκοπό να κινηθεί ο νούς για απόχτηση της γνώσης τους και να χάσει την καρποφόρα προσευχή. . |
| 11 | Try to make your intellect deaf and dumb during prayer; you will then be able to pray. | Αγωνίσου να κρατάς το νού σου την ώρα της προσευχής κουφό και άλαλο. Έτσι θα μπορέσεις να προσευχηθείς. . |
| 12 | Whenever a temptation or a feeling of contentiousness comes over you, immediately arousing you to anger or to some senseless word, remember your prayer and how you will be judged about it, and at once the disorderly movement within you will subside. | Όταν σε συναντήσει πειρασμός ή ολοένα σε ερεθίζει διάθεση αντιλογίας με σκοπό να κινήσεις την οργή σου εναντίον του σατανά ή να βγάλεις άναρθη κραυγή, θυμήσου την προσευχή και την κρίση, που γίνεται όσο αυτή διαρκεί, και παρευθύς θα ηρεμήσει η άτακτη κίνηση μέσα σου. . |
| 13 | Whatever you do to avenge yourself against a brother who has done you a wrong will prove a stumbling-block to you during prayer. | Όσα κάνεις για να αμυνθείς εναντίον του αδελφού σου, που σε έχει αδικήσει, όλα θα σου γίνουν σκάνδαλο την ώρα της προσευχής. . |
| 14 | Prayer is the flower of gentleness and of freedom from anger. | Η προσευχή είναι βλάστημα πραότητας και αοργησίας. . |
| 15 | Prayer is the fruit of joy and thankfulness. | Η προσευχή είναι προβολή χαράς και ευχαριστίας. . |
| 16 | Prayer is the remedy for gloom and despondency. | Η προσευχή είναι προφύλαγμα από λύπη και αθυμία (κακοκεφιά). . |
| 17 | 'Go and sell all you have and give to the poor' (Matt. 19:21); and 'deny yourself, taking up your cross' (Matt. 16: 24). You will then be free from distraction when you pray. | Πήγαινε, πούλησε τα υπάρχοντά σου και μοίρασε την αξία τους στους φτωχούς (Ματθ. ιθ΄ 21) και φορτωμένος το σταυρό απαρνήσου τον εαυτό σου (Ματθ. ις΄ 24), για να μπορέσεις να προσευχηθείς απερίσπαστα. . |
| 18 | If you wish to pray as you should, deny yourself all the time, and when any kind of affliction troubles you, meditate on prayer. | Αν θέλεις να προσεύχεσαι αξιέπαινα, να απαρνιέσαι κάθε στιγμή και κάθε ώρα τον εαυτό σου και πάσχοντας τα πάνδεινα να στοχάζεσαι βαθιά πάνω στην προσευχή. . |
| 19 | If you endure something painful out of love for wisdom, you will find the fruit of this during prayer. | Θα βρείς τον καρπό της όποιας δυσχέρειας υπομένεις, φιλοσοφώντας την την ώρα της προσευχής. . |
| 20 | If you desire to pray as you ought, do not grieve anyone; otherwise you 'run in vain' (Phil. 2:16). | Αν λαχταράς να προσευχηθείς όπως πρέπει, να μην πικραίνεις καμιά ψυχή. Αλλιώς άδικα τρέχεις. . |
| 21 | 'Leave your gift before the altar; first go away and be reconciled with your brother' (Matt. 5:24), and when you return you will pray without disturbance. For rancor darkens the intellect of one who prays, and extinguishes the light of his prayers. | Άφησε το δώρο σου, λέει το ιερό Ευαγγέλιο, μπροστά στο θυσιαστήριο και πήγαινε πρώτα συμφιλιώσου με τον αδερφό σου (Ματθ. ε΄24) και τότε θα προσευχηθείς χωρίς καμιά ταραχή. Γιατί η μνησικακία αμαυρώνει και αδυνατίζει το ηγεμονικό της ψυχής, το νου, και σκοτίζει τις προσευχές σου. . |
| 22 | Those who store up grievances and rancor in themselves are like people who draw water and pour it into a cask full of holes. | Όσοι σωριάζουν λύπες και μνησικακίες μέσα τους, μοιάζουν μ’αυτούς, που βγάνουν νερό από το πηγάδι και το αδειάζουν σε τρύπιο πιθάρι. . |
| 23 | If you patiently accept what comes, you will always pray with joy. | Αν είσαι υπομονετικός, θα προσεύχεσαι με χαρά. . |
| 24 | When you pray as you should, thoughts will come to you which make you feel that you have a real right to be angry. But anger with your neighbor is never right. If you search you will find that things can always be arranged without anger. So do all you can not to break out into anger. | Όταν προσεύχεσαι όπως πρέπει, θα συναντήσεις τέτοια πράγματα, που να σου φαίνεται πως μ’όλο σου το δίκαιο πρέπει να εξοργιστείς. Δεν υπάρχει όμως δικαιολογημένος θυμός εις βάρος του διπλανού μας. Γιατί αν καλοεξετάσεις, θα βρείς πως είναι δυνατό και δίχως θυμό να τακτοποιηθεί μια χαρά το ζήτημα. Κάνε λοιπόν ό,τι περνάει από το χέρι σου για να μην ξεσπάσεις σε θυμό. . |
| 25 | Take care that, while appearing to cure someone else, you yourself do not remain uncured, in this way thwarting your prayer. | Κοίτα μήπως νομίζοντας ότι γιατρεύεις τον άλλο, αποδειχτείς εσύ ο ίδιος αγιάτρευτος και βάζεις εμπόδια στην προσευχή σου. . |
| 26 | If you are sparing with your anger you will yourself be spared, and you will show your good sense and will be one of those who pray. | Αν αποφεύγεις το θυμό, θα βρείς κα συ έλεος και θα φανείς φρόνιμος και θα λογαριαστείς κι εσύ ανάμεσα σ’εκείνους που προσεύχονται. . |
| 27 | If you arm yourself against anger, then you will never succumb to any kind of desire. Desire provides fuel for anger, and anger disturbs spiritual vision, disrupting the state of prayer. | Αν αρματώνεσαι ενάντια στο θυμό, δεν πρέπει να ανέχεσαι καμιά επιθυμία. Γιατί αυτή δίνει υλικό στο θυμό κι αυτός με τη σειρά του ταράζει το νοητό (νοερό) μάτι, βλάφτοντας πολύ την πνευματική κατάσταση, που μέσα μας δημιουργεί η προσευχή. . |
| 28 | Do not pray only with outward forms and gestures, but with reverence and awe try to make your intellect conscious of spiritual prayer. | Μην προσεύχεσαι μόνο με την εξωτερική στάση, αλλά παρακίνα το νού σου να έρχεται σε συναίσθηση της πνευματικής προσευχής με πολύ φόβο. . |
| 29 | Sometimes as soon as you start to pray, you pray well; at other times, in spite of great exertion, you do not reach your goal. This is to make you exert yourself still more, so that, having gained the gift of prayer, you keep it safe. | Μερικές φορές ευθύς ως πας για προσευχή, θα προσευχηθείς καλά. Κι άλλοτε πάλι, κι αν ακόμα κουραστείς πολύ, δε θα πετύχεις το σκοπό αυτό. Και τούτο για να ζητήσεις ακόμη πιο πολύ προσευχή και, αφού τη λάβεις να μη φοβάσαι μη τυχόν και σου αρπάξουν το κατόρθωμα. . |
| 30 | When an angel comes to us, all who trouble us withdraw at once; then the intellect is completely calm and prays soundly. But at other times, when the attacks of the demons are particularly strong, the intellect does not have a moment's respite. This is because it is weakened by the passions to which it has succumbed in the past. But if it goes on searching, it will find; and if it knocks, the door will be opened (cf. Matt. 7:8). | Όταν έρθει άγγελος, μονομιάς φεύγουν όλοι όσοι μας ενοχλούν και βρίσκεται ο νούς σε πολλή άνεση καθώς προσεύχεται σωστά. Άλλοτε όμως, όταν μας έρχεται ο συνηθισμένος πόλεμος, χτυπιέται και αγωνίζεται ο νούς και δεν του επιτρέπεται κεφάλι να σηκώσει, γατί έχει πιά αποκτήσει την ποιότητα λογής λογής παθών. Όμως ζητώντας πιο πολύ θα βρεί. Κι αν χτυπάει την πόρτα, θα του ανοίξουν (πρβλ. Ματθ. ζ΄8). . |
| 31 | Do not pray for the fulfillment of your wishes, for they may not accord with the will of God. But pray as you have been taught, saying: Thy will be done in me (cf. Luke 22:42). Always entreat Him in this way - that His will be done. For He desires what is good and profitable for you, whereas you do not always ask for this. | Μην προσεύχεσαι να γίνουν τα δικά σου θελήματα, γιατί χωρίς άλλο δε συμφωνούν με του Θεού το θέλημα. Να προσεύχεσαι μάλλον καθώς διδάχτηκες λέγοντας «γενηθήτω το θέλημα σου εν εμοί» (πρβλ. Λουκ.κβ΄42). Και για κάθε πράγμα με τον ίδιο τρόπο να ζητάς να γίνεται το δικό του θέλημα. Γιατί θέλει ο Θεός το αγαθό κι αυτό, που συμφέρει στην ψυχή σου. Εσύ οπωσδήποτε δεν θα το ζητάς αυτό. . |
| 32 | Often when I have prayed I have asked for what I thought was good, and persisted in my petition, stupidly importuning the will of God, and not leaving it to Him to arrange things as He knows is best for me. But when I have obtained what I asked for, I have been very sorry that I did not ask for the will of God to be done; because the thing turned out not to be as I had thought. | Πολλές φορές στην προσευχή μου ζήτησα να γίνει αυτό, που εγώ νόμιζα καλό. Και επέμεινα στο αίτημα εκβιάζοντας ασυλλόγιστα το θέλημα του Θεού μη αναθέτοντας σ’αυτόν να οικονομήσει ό,τι εκείνος ξέρει για συμφέρον μου. Και όμως, όταν έλαβα ό,τι ζητούσα δυσανασχέτησα πολύ, επειδή δε ζήτησα να γίνει μάλλον το θέλημα του Θεού. Δεν ανταποκρίθηκε δηλαδή στις προσδοκίες μου ό,τι του ζήτησα. . |
| 33 | What is good, except God? Then let us leave to Him everything that concerns us and all will be well. For He who is good is naturally also a giver of good gifts. | Τι είναι αγαθό παρά ο Θεός; Ας αναθέσουμε λοιπόν σ’αυτόν όλα μας τα ζητήματα κι όλα θα πάνε καλά για μας. Γιατί αυτός, που είναι αγαθός, είναι οπωσδήποτε και αγαθών δωρεών χορηγός. . |
| 34 | Do not be distressed if you do not at once receive from God what you ask. He wishes to give you something better - to make you persevere in your prayer. For what is better than to enjoy the love of God and to be in communion with Him? | Μη λυπάσαι, όταν δεν παίρνεις από το Θεό αμέσως ό,τι ζητάς. Γιατί θέλει να σε ευεργετήσει ακόμα πιο πολύ, αν μένεις αφοσιωμένος σ’αυτόν με την επίμονη προσευχή. Και τι άλλο είναι ανώτερο από τη συναναστροφή σου με το Θεό και από την απασχόλησή σου με τη μαζί του επικοινωνία; . |
| 35 | Undistracted prayer is the highest intellection of the intellect. | Απερίσπαστη προσευχή είναι ύψιστη νόηση του νού. . |
| 36 | Prayer is the ascent of the intellect to God. | Η προσευχή είναι ανάβαση του νού προς το Θεό. . |
| 37 | If you long for prayer, renounce all to gain all. | Αν ποθείς να προσευχηθείς, απαρνήσου τα πάντα, για να κληρονομήσεις το πάν. . |
| 38 | Pray first for the purification of the passions; secondly, for deliverance from ignorance and forgetfulness; and thirdly, for deliverance from all temptation, trial and dereliction. | Προσευχήσου πρώτα να γίνεις καθαρός από τα πάθη. Προσευχήσου δεύτερο να απαλλαγείς από την άγνοια και τη λήθη. Προσευχήσου τρίτο να γλιτώσεις από κάθε πειρασμό και εγκατάλειψη. . |
| 39 | In your prayer seek only righteousness and the kingdom of God, that is, virtue and spiritual knowledge; and everything else 'will be given to you' (Matt. 6:33). | Ζήτα στην προσευχή σου μόνο τη δικαιοσύνη του Θεού και τη βασιλεία του (Ματθ.ς΄33), δηλαδή την αρετή και τη γνώση. Κι όλα τα υπόλοιπα θα σου προστεθούν. . |
| 40 | It is right to pray not only for your own purification, but also for that of all your fellow men, and so to imitate the angels. | Είναι δίκαιο να μην προσεύχεσαι μόνο για τη δική σου κάθαρση, αλλά και για κάθε συνάνθρωπό σου, για να μιμηθείς τον αγγελικό τρόπο προσευχής. . |
| 41 | See whether you stand truly before God in your prayer, or are overcome by the desire for human praise, using prolonged prayer as a disguise. | Πρόσεχε αν στέκεις αληθινά μπρός στον Θεό την ώρα της προσευχής σου ή μήπως νικιέσαι από ανθρώπινο έπαινο κι αυτόν βιάζεσαι να κυνηγήσεις με πρόσχημα το μάκρεμα της προσευχής. . |
| 42 | Whether you pray with brethren or alone, try to pray not simply as a routine, but with conscious awareness of your prayer. | Αν προσεύχεσαι μαζί με αδελφούς ή και μόνος σου, αγωνίζου να μην προσεύχεσαι από συνήθεια, αλλά από (και με) συναίσθηση. . |
| 43 | Conscious awareness of prayer is concentration accompanied by reverence, compunction and distress of soul as it confesses its sins with inward sorrow. | Συναίσθηση προσευχής σημαίνει ευλαβική και κατανυκτική περίσκεψη και οδύνη της ψυχής με ομολογία των κριμάτων της και μυστικούς στεναγμούς. . |
| 44 | If your intellect is still distracted during prayer, you do not yet know what it is to pray as a monk; but your prayer is still worldly, embellishing the outer tabernacle. | Αν ο νούς σου ξεκλέβεται ακόμα την ώρα της προσευχής, δεν κατάλαβε ακόμα πως ο μοναχός προσεύχεται, αλλά είναι ακόμα κοσμικός, που στολίζει την εξωτερική σκηνή. . |
| 45 | When you pray, keep close watch on your memory, so that it does not distract you with recollections of your past. But make yourself aware that you are standing before God. For by nature the intellect is apt to be carried away by memories during prayer. | Όταν προσεύχεται, φύλαγε με όλη σου τη δύναμη τη μνήμη σου, για να μη σου αραδιάζει τα δικά της, αλλά να παρακινάς τον εαυτό σου να λαβαίνει συνείδηση πως στέκεις μπροστά στο Θεό. Γιατί συνήθως ξεκλέβεται πολύ ο νούς από τη μνήμη την ώρα της προσευχής. . |
| 46 | While you are praying, the memory brings before you fantasies either of past things, or of recent concerns, or of the face of someone who has irritated you. | Όταν προσεύχεσαι, σου φέρνει η μνήμη ή φαντασίες παλιών πραγμάτων ή καινούργιες φροντίδες ή το πρόσωπο αυτουνού, που σε έχει πικράνει. . |
| 47 | The demon is very envious of us when we pray, and uses every kind of trick to thwart our purpose. Therefore he is always using our memory to stir up thoughts of various things and our flesh to arouse the passions, in order to obstruct our way of ascent to God. | Ο δαίμονας φθονεί πολύ τον άνθρωπο, που προσεύχεται, και χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να παραβλάψει το σκοπό του. Δεν παύει λοιπόν να βάζει σε κίνηση τα νοήματα (έννοιες) των πραγμάτων δια μέσου της μνήμης και ανακατεύει όλα τα πάθη δια μέσου της σάρκας για να μπορέσει να τον εμποδίσει στον άριστο δρόμο και την εκδημία του στο Θεό. . |
| 48 | When after many attempts the cunning demon fails to hinder the prayer of the righteous man, he slackens his efforts a little, and then gets his own back when the man has finished praying. Either he provokes the man to anger, and so destroys the good effects of the prayer, or else he excites him to senseless pleasure, and so degrades his intellect. | Όταν, αν και έκανε πολλά ο παμπόνηρος δαίμονας, δεν μπορέσει να δημιουργήσει εμπόδια στην προσευχή του δικαίου, χαλαρώνει τότε για λίγο την πίεσή του και μετά τον εκδικιέται όταν προσευχηθεί. Γιατί ή αφανίζει, ερεθίζοντάς τον σε οργή, την εξαίρετη κατάσταση της προσευχής, που δημιουργείται μέσα του, ή, ερεθίζοντάς τον σε αλόγιστη ηδονή,περιγελάει υβριστικά το νού. . |
| 49 | Having prayed as you should, expect the demon to attack you; so stand on guard, ready to protect the fruits of your prayer. For this from the start has been your appointed task: to cultivate and to protect (cf. Gen. 2:15). Therefore, having cultivated, do not leave the fruits unprotected; otherwise you will gain nothing from your prayer. | Όταν προσευχηθείς όπως πρέπει, περίμενε αυτά, που δεν πρέπουν, και αντιστάσου γενναία φυλάγοντας τον καρπό σου. Γιατί από την πρώτη αρχή έχεις ταχθεί σε τούτο ακριβώς το έργο, δηλαδή στο «εργάζεσθαι και φυλάσσειν» (Γενέσ. β΄15). Μη λοιπόν, αφού δούλεψες, αφήνεις αφύλαχτο ό,τι πραγματοποιήθηκε. Αλλιώς δεν ωφελεί σε τίποτε η προσευχή σου. . |
| 50 | The warfare between us and the demons is waged solely on account of spiritual prayer. For prayer is extremely hateful and offensive to them, whereas it leads us to salvation and peace. | Όλος ο πόλεμος, που γίνεται ανάμεσα σε μας και τους ακάθαρτους δαίμονες, δε γίνεται για τίποτε άλλο παρά για την πνευματική προσευχή. Οι δαίμονες εχθρεύονται πολύ την προσευχή και τους είναι πολύ δυσάρεστη, ενώ για μας είναι σωτήρια και πάρα πολύ χρήσιμη. . |
| 51 | What is it that the demons wish to excite in us? Gluttony, unchastity, avarice, anger, rancor, and the rest of the passions, so that the intellect grows coarse and cannot pray as it ought. For when the passions are aroused in the non-rational part of our nature, they do not allow the intellect to function properly. | Τι θέλουν να ενεργούν μέσα μας οι δαίμονες; Γαστριμαγία, πορνεία, φιλαργυρία, οργή, μνησικακία και τα υπόλοιπα πάθη, ώστε, αφού χοντρήνει ο νούς από αυτά, να μην μπορεί να προσευχηθεί όπως πρέπει. Γιατί όταν κυριαρχήσουν τα πάθη του μη λογικού μέρους της ψυχής, δεν αφήνουν το νού να κινείται λογικά. . |
| 52 | We practice the virtues in order to achieve contemplation of the inner essences (logoi) of created things, and from this we pass to contemplation of the Logos who gives them their being; and He manifests Himself when we are in the state of prayer. | Εργαζόμαστε και εφαρμόζουμε τις αρετές για τους λόγους των γεγονότων, αυτών, που έχουν γίνει, των δημιουργημάτων δηλαδή. Και του λόγους των γεγονότων για το λόγο, που τους δίνει ουσία και ύπαρξη. Κι αυτός συνήθως φανερώνεται στην κατάσταση της προσευχής. . |
| 53 | The state of prayer is one of dispassion, which by virtue of the most intense love transports to the noetic realm the intellect that longs for wisdom. | Κατάσταση προσευχής είναι μόνιμη ψυχική διάθεση, ελεύθερη από πάθη, που αρπάζει το φιλόσοφο νού σε ύψος νοητό με πολύ σφορδό έρωτα. . |
| 54 | He who wishes to pray truly must not only control his incensive power and his desire, but must also free himself from every impassioned thought. | Δεν πρέπει να είναι όποιος θέλει να προσευχηθεί αληθινά, μόνο κύριος του θυμού και της επιθυμίας, αλλά και ελεύθερος από κάθε νόημα εμπαθές (διαποτισμένο ή επηρεασμένο από πάθος). . |
| 55 | He who loves God is always communing with Him as his Father, repulsing every impassioned thought. | Όποιος αγαπάει το Θεό, κουβεντιάζει μαζί του σαν με τον πατέρα του, ενώ ταυτόχρονα σιχαίνεται κάθε νόημα γεμάτο παθος (εμ-παθές). . |
| 56 | One who has attained dispassion has not necessarily achieved pure prayer. For he may still be occupied with thoughts which, though dispassionate, distract him and keep him far from God. | Το ότι κάποιος έχει πετύχει την απάθεια, δε σημαίνει πως και προσεύχεται αληθινά. Γιατί μπορεί να βρίσκεται μπλεγμένος στα γυμνά νοήματα και να τραβάει την προσοχή του η γνώση στα γυμνά νοήματα και να βρίσκεται μακρυά από το Θεό. . |
| 57 | When the intellect no longer dallies with dispassionate thoughts about various things, it has not necessarily reached the realm of prayer; for it may still be contemplating the inner essences of these things. And though such contemplation is dispassionate, yet since it is of created things, it impresses their forms upon the intellect and keeps it away from God. | Όταν δε μένει ώρα πολλή ο νούς στις γυμνές έννοιες των πραγμάτων, δε σημαίνει αυτό πως έφτασε κι όλας σε κατάσταση προσευχής. Γιατί μπορεί να βρίσκεται πάντα σε κατάσταση θεωρίας των πραγμάτων (δηλ. έννοιες πραγμάτων), δίνουν σχήμα και μορφή στο νού και τον οδηγούν μακρυά από το Θεό. . |
| 58 | If the intellect has not risen above the contemplation of the created world, it has not yet beheld the realm of God perfectly. For it may be occupied with the knowledge of intelligible things and so involved in their multiplicity. | Αν ο νούς δεν ξεπέρασε τη θεωρεία (θεώρηση) της σωματικής φύσης, δεν είδε τέλεια τον τόπο του Θεού. Γιατί μπορεί να μένει στην γνώση των πραγμάτων και να παίρνει μορφή σύμφωνη μ’αυτά. . |
| 59 | If you wish to pray, you have need of God, 'who gives prayer to him who prays' (1 Sam. 2:9. LXX). Invoke Him, then, saying: 'Hallowed be Thy name, Thy kingdom come' (Matt. 6:9-10) - that is, the Holy Spirit and Thy onlybegotten Son. For so He taught us, saying: 'Worship the Father in spirit and in truth' (John 4: 24). | Αν θέλεις να προσευχηθείς, έχεις ανάγκη του Θεού, που δίνει «ευχήν τω ευχομένω» δίνει λόγια προσευχής σ’όποιον προσεύχεται (Α΄ Βασ. β΄ 9). Να τον επικαλείσαι λοιπόν λέγοντας «αγιασθήτω το όνομά σου, ελθέτω η βασιλεία σου» (Ματθ.ς΄9), δηλαδή να έρθει το Άγιο Πνεύμα και ο Μονογενής Σου Υιός. Γιατί έτσι μας δίδαξε ο Χριστός, όταν έλεγε, πως πρέπει να προσκυνούμε και να λατρεύουμε τον Πατέρα «εν Πνεύματι και αληθεία» (Ιω. δ΄ 24). . |
| 60 | He who prays in spirit and in truth is no longer dependent on created things when honoring the Creator, but praises Him for and in Himself. | Όποιος προσεύχεται «εν πνεύματι και αληθεία» δε δοξάζει το Θεό παίρνοντας αφορμή από τα κτίσματα, αλλά τον υμνεί παίρνοντας αφορμή από αυτόν τον ίδιο. . |
| 61 | If you are a theologian, you will pray truly. And if you pray truly, you are a theologian. | Αν είσαι θεολόγος, θα προσευχηθείς αληθινά. Κι αν προσεύχεσαι αληθινά, είσαι θεολόγος. . |
| 62 | When your intellect in its great longing for God gradually withdraws from the flesh and turns away from all thoughts that have their source in your sense-perception, memory or soul-body temperament, and when it becomes full of reverence and joy, then you may conclude that you are close to the frontiers of prayer. | Όταν ο νούς σου, από πολύν πόθο για το Θεό μοιάζει να αποτραβιέται σιγά σιγά από τη σάρκα και σιχαίνεται όλα τα νοήματα, που προέρχονται από τις αισθήσεις ή τη μνήμη ή την ιδιοσυγκρασία γεμίζοντας από χαρά και ευλάβεια, τότε να θεωρείς πως έχεις πλησιάσει τα όρια της αληθινής προσευχής. . |
| 63 | The Holy Spirit, out of compassion for our weakness, comes to us even when we are impure. And if only He finds our intellect truly praying to Him, He enters it and puts to flight the whole array of thoughts and ideas circling within it, and He arouses it to a longing for spiritual prayer. | Συμπάσχοντας με την ασθένειά μας το Άγιο Πνεύμα έρχεται σε μάς αν και είμαστε ακάθαρτοι. Κι αν βρεί να προσεύχεται μόνον ο νούς σ’αυτό και σύμφωνα με την αλήθεια, τότε επιβιβάζεται σ’αυτόν και εξαφανίζει όλη τη φάλαγγα των λογισμών ή των νοημάτων, που τον περικυκλώνει, παρακινώντας τον σε έρωτα πνευματικής προσευχής. . |
| 64 | While all else produces thoughts, ideas and speculations in the intellect through changes in the body, the Lord does the opposite: by entering the intellect. He fills it with whatever knowledge He wishes; and through the intellect He calms the uncontrolled impulses in the body. | Όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες δημιουργούν στο νού σκέψεις ή ιδέες ή εσωτερικές θεωρήσεις (θεάσεις) αλλοιώνοντας το σώμα. Ο Κύριος όμως κάνει το αντίθετο. Τοποθετεί μέσα στο νού τη γνώση, επιβαίνοντας στον ίδιο το νού αυτών, που θέλει. Και δια μέσου του νού κατευνάζει και καταπραΰνει την ακράτεια του σώματος. . |
| 65 | Whoever loves true prayer and yet becomes angry or resentful is his own enemy. He is like a man who wants to see clearly and yet inflicts damage on his own eyes. | Όποιος αγαπάει την αληθινή προσευχή, αλλά θυμώνει και μνησικακεί, δεν είναι αψεγάδιαστος. Γιατί μοιάζει μ’εκείνον, που θέλει να βλέπει καλά και καθαρά, αλλά κουνάει ταραγμένα και νευρικά τα μάτια του. . |
| 66 | If you long to pray, do nothing that is opposed to prayer, so that God may draw near and be with you. | Αν ποθείς να προσευχηθείς, μην κάνεις τίποτε από όσα είναι αντίθετα από την προσευχή, για να σε πλησιάσει ο Θεός και να συμπορευθεί μαζί σου. . |
| 67 | When you are praying, do not shape within yourself any image of the Deity, and do not let your intellect be stamped with the impress of any form; but approach the Immaterial in an immaterial manner, and then you will understand. | Μη συλλάβεις μέσα σου οποιοδήποτε σχήμα του Θεού, όταν προσεύχεσαι, και μην επιτρέπεις να λάβει κάποια μορφή ο νούς, αλλά να προσεύχεσαι άυλα στον άυλο και θα καταλάβεις. . |
| 68 | Be on your guard against the tricks of the demons. While you are praying purely and calmly, sometimes they suddenly bring before you some strange and alien form, making you imagine in your conceit that the Deity is there. They are trying to persuade you that the object suddenly disclosed to you is the Deity, whereas the Deity does not possess quantity and form. | Φυλάξου από τις παγίδες των εχθρών. Συμβαίνει δηλαδή ενώ προσεύχεσαι καθαρά και χωρίς εσωτερική ταραχή, να σου έρχεται μονομιάς κάποια μορφή παράδοξη και αλλόκοτη και να σου δημιουργεί μεγάλη ιδέα για τον ευατό σου, επειδή στη μορφή εκείνη τοποθετείς το Θεό. Κι αυτό, για να σε πείσει πως με το μέγεθος, δηλαδή αυτή η αλλόκοτη μορφή, που σου φανερώθηκε έτσι μονομιάς και ξαφνικά είναι το θείο. Όμως το θείο είναι άποσο (ξένο προς κάθε ποσότητα και μέγεθος) και ασχημάτιστο (ελεύθερο από κάθε περιοριστικό εξωτερικό σχήμα). . |
| 69 | When the jealous demon fails to stir up our memory during prayer, he disturbs the soul-body temperament, so as to form some strange fantasy in the intellect. Since your intellect is usually preoccupied with thoughts it is easily diverted: instead of pursuing immaterial and formless knowledge, it is deceived, mistaking smoke for light. | Όταν ο φθονερός δαίμονας δεν θα μπορέσει να κινήσει τη μνήμη την ώρα της προσευχής, τότε εκβιάζει την κράση του σώματος να παράγει κάποια φαντασία στο νού και να του αλλάξει έτσι (του νού δηλαδή) τη μορφή. Κι αυτός, που είναι συνηθισμένος να βρίσκεται πάντα μαζί με νοήματα, εύκολα λυγίζει. Κι όποιος βιάζεται να φτάσει στην άυλη και ασχημάτιστη γνώση, ξεγελιέται κατέχοντας καπνό αντί για φώς. . |
| 70 | Stand on guard and protect your intellect from thoughts while you pray. Then your intellect will complete its prayer and continue in the tranquility that is natural to it. In this way He who has compassion on the ignorant will come to you, and you will receive the blessed gift of prayer. | Στάσου στη σκοπιά σου φυλάγοντας το νού σου από νοήματα την ώρα της προσευχής, για να ολοκληρώσεις την αίτησή σου και να μείνεις στην ηρεμία σου σταθερά, ώστε να επιφοιτήσει και σε σένα αυτός, που συμπάσχει με όσους αγνοούν. Και τότε θα λάβεις δώρο προσευχής παρά πολύ λαμπρό. . |
| 71 | You cannot attain pure prayer while entangled in material things and agitated by constant cares. For prayer means the shedding of thoughts. | Δεν θα μπορέσεις να προσευχηθείς καθαρά, αν μπερδεύεσαι με υλικά πράγματα και ταράζεσαι με αδιάκοπες φροντίδες. Γιατί προσευχή είναι απόθεση (απομάκρυση από το νού, απαλλαγή του από) νοημάτων. . |
| 72 | A man who is tied up cannot run. Nor can the intellect that is a slave to passion perceive the realm of spiritual prayer. For it is dragged about by impassioned thoughts and cannot stay still. | Ο δεμένος δεν μπορεί να τρέξει. Ούτε νούς, που δουλεύει σαν σκλάβος σε πάθος, μπορεί να ιδεί τόπο προσευχής πνευματικής. Γιατί τραβιέται και μεταφέρνεται εδώ κι εκεί απ΄το εμπαθές (δηλαδή το δέσμιο σε πάθος) νόημα και υπό την προϋπόθεση αυτή δεν θα έχει τόπο, όπου να στέκεται ακλόνητα και σταθερά. . |
| 73 | When the. intellect attains prayer that is pure and free from passion, the demons attack no longer with sinister thoughts but with thoughts of what is good. For they suggest to it an illusion of God's glory in a form pleasing to the senses, so as to make it think that it has realized the final aim of prayer. A man who possesses spiritual knowledge has said that this illusion results from the passion of self-esteem and from the demon's touch on a certain area of the brain. | Όταν λοιπόν ο νούς προσεύχεται καθαρά και ελεύθερος από πάθη (απαθώς), τότε οι δαίμονες δεν του κάνουν επίθεση από τα αριστερά (δηλαδή με αρνητικό τρόπο), αλλά από τα δεξιά (δηλαδή με θετικό τρόπο). Του υποβάλλουν δηλαδή μια ιδέα και κάποιο σχήμα από αυτά, που αγάπαει η αίσθηση, ώστε να του φαίνεται πως πέτυχε τέλεια το σκοπό της προσευχής. Και αυτό, είπε ένας με φωτισμένη γνώση άνθρωπος, γίνεται από το πάθος της κενοδοξίας και προκαλείται από το δαίμονα, που αγγίζει τον εγκέφαλο. . |
| 74 | I think that the demon, by touching this area, changes the light surrounding the intellect as he likes. In this way he uses the passion of self-esteem to stir up in the intellect a thought which fatuously attributes form and location to divine and principial knowledge. Not being disturbed by impure and carnal passions, but supposing itself to be in a state of purity, the intellect imagines that there is no longer any adverse energy within it. It then mistakes for a divine manifestation the appearance produced in it by the demon, who cunningly manipulates the brain and converts the light surrounding the intellect into a form, as we have described. | Νομίζω πως ο δαίμονας, ο οποίος αγγίζει τον τόπο, που ανάφερα πιο πάνω, μετατρέπει το γύρω από το νού φώς όπως θέλει. Έτσι κινείται το πάθος της κενοδοξίας σε λογισμό, ο οποίος δίνει ανόητα τέτοια μορφή στον ασχημάτιστο νού, που να φαίνεται σαν εντοπισμός της θείας και ουσιώδους γνώσεως. Κι αν ένας τέτοιος άνθρωπος δεν ενοχλείται από σαρκικά και ακάθαρτα πάθη, αλλά τάχα βρίσκεται στον τόπο της προσευχής με καθαρή διάθεση, του φαίνεται πως δεν του συμβαίνει μέσα του πια καμιά αντίθετη ενέργεια υποθέτει επομένως πως η εμφάνιση στο νού του, που γίνεται από το δαίμονα, είναι θεία. Αυτό το κάνει ο δαίμονας με πολλή επιτηδειότητα και δια μέσου του εγκεφάλου αλλοιώνει το φώς, που συνδέεται με τον εγκέφαλο, και του δίνει τέτοια μορφή, που αναφέραμε προηγουμένως. . |
| 75 | When the angel of God comes to us, with his presence alone he puts an end to all adverse energy within the intellect and makes its light energize without illusion. | Όταν έρθει άγγελος Θεού, μ’ένα του λόγο μόνο παύει από πάνω μας κάθε εχθρική ενέργεια και κινεί το φώς του νού, ώστε να ενεργεί χωρίς παραπλάνηση. . |
| 76 | The statement in the Apocalypse that the angel brought incense and offered it with the prayers of the saints (cf. Rev. 8:3) refers, I think, to this grace which is energized through the angel. For it instills knowledge of true prayer, so that the intellect stands firm, free from all agitation, listlessness and negligence. | Αυτό, που λέγεται στην Αποκάλυψη, ότι ο άγγελος φέρνει το θυμίαμα για να το προσφέρει με τις προσευχές των αγίων (Αποκαλ. η΄ 3-4), νομίζω πως είναι αυτή η χάρη, που ενεργείται δια μέσου του αγγέλου. Γιατί βάζει μέσα στην ψυχή γνώση της αληθινής προσευχής, ώστε να μένει στο εξής ο νούς έξω από κάθε κλονισμό, ακηδία (πνευματική νάρκη και αδράνεια) και αμέλεια. . |
| 77 | The bowls of incense which the twenty-four elders offered are said to be the prayers of the saints. By a bowl should be understood friendship with God or perfect spiritual love, whereby prayer is energized in spirit and in truth. | Λέγεται στην Αποκάλυψη πως οι φιάλες των θυμιαμάτων είναι οι προσευχές των αγίων, τις οποίες κρατούσαν οι εικοσιτέσσερις πρεσβύτεροι (Αποκ. ε΄8). Πρέπει κάτω από την εικόνα της φιάλης να εννοήσουμε τη φιλία με το Θεό, δηλαδή την τέλεια και πνευματική αγάπη, που, όταν υπάρχει, γίνεται η προσευχή «εν πνεύματι και αληθεία» (Ιω. δ΄ 23-24). . |
| 78 | When you think that you do not need tears for your sins during prayer, reflect on this: you should always be in God, and yet you are still far from Him. Then you will weep with greater feeling. | Όταν νομίσεις πως δεν χρειάζεσαι δάκρυα στην προσευχή σου, σκέψου πόσο απέχεις από το Θεό, ενώ έπρεπε να είσαι διαρκώς μαζί του και μέσα του, και τότε θα δακρύσεις με μεγαλύτερη θέρμη. . |
| 79 | Surely, when you do realize where you are, you will gladly sorrow and, like Isaiah, will reproach yourself because, being unclean, and dwelling in the midst of an unclean people - that is, of enemies - you dare to stand before the Lord of hosts (cf. Isa. 6:5). | Βεβαιότατα, όταν έχεις επίγνωση των μέτρων σου, ευχαρίστως θα πενθήσεις ελεεινολογώντας τον εαυτό σου σύμφωνα με ό,τι λέει ο προφήτης Ησαΐας πως, αν και είσαι ακάθαρτος και βρίσκεσαι ανάμεσα σε τέτοιο λαό (παθών), τολμάς να στέκεις μπροστά στον Κύριο σαβαώθ (Ησ.ς΄ 5); . |
| 80 | If you pray truly, you will gain great assurance; angels will come to you as they came to Daniel, and they will illuminate you with knowledge of the inner essences of created things (cf. Dan. 2:19). | Αν προσεύχεσαι αληθινά, θα βρείς πολλή εσωτερική πληροφόρηση. Και θα έρθουν μαζί σου άγγελοι, όπως και στο Δανιήλ, και θα σε φωτίσουν να κατανοήσεις τους λόγους των γινομένων (Δανιήλ β΄ 19). . |
| 81 | Know that the holy angels encourage us to pray and stand beside us, rejoicing and praying for us (cf. Tobit 12:12). Therefore, if we are negligent and admit thoughts from the enemy, we greatly provoke the angels. For while they struggle hard on our behalf we do not even take the trouble to pray to God for ourselves, but we despise their services to us and, abandoning their Lord and God, we consort with unclean demons. | Να ξέρεις πως μας παρακινούν βέβαια οι άγιοι άγγελοι σε προσευχή και μας προστατεύουν με χαρά και προσεύχονται για μας (Ζαχ.α΄ 12, Τωβ. ιβ΄ 12). Αν λοιπόν δείξουμε αμέλεια και δεχτούμε αντιθέτους λογισμούς, τους παροργίζουμε πολύ, γιατί αυτοί βέβαια αγωνίζονται τόσο πολύ για μάς. Εμείς όμως ούτε για τον εαυτό μας δεν θέλουμε να παρακαλέσουμε το Θεό, αλλά καταφρονώντας το ιερό τους λειτούργημα και εγκαταλείποντας το Δεσπότη και Θεό τους συνομιλούμε με τους ακάθαρτους δαίμονες. . |
| 82 | Pray gently and calmly, sing with understanding and rhythm; then you will soar like a young eagle high in the heavens. | Να προσεύχεσαι με αταραξία και πραότητα και να ψάλλεις «συνετώς» (Ψαλμ. μς΄ 8), με συναίσθηση δηλαδή και κοσμιότητα και θα μοιάζεις αετόπουλο, που σηκώνεται στα αιθέρια ύψη. . |
| 83 | Psalmody calms the passions and curbs the uncontrolled impulses in the body; and prayer enables the intellect to activate its own energy. | Η ψαλμωδία γαληνεύει τα πάθη και κάνει να ηρεμεί η ακράτεια του σώματος. Η προσευχή πάλι κάνει το νού να προβαίνει σ’εκείνη ακριβώς την ενέργεια, που είναι εντελώς δική του. . |
| 84 | Prayer is the energy which accords with the dignity of the intellect; it is the intellect's true and highest activity. | Προσευχή είναι η ενέργεια που πρέπει στην αξία του νού. Είναι με άλλα λόγια ανώτερη και γνήσια χρήση του. . |
| 85 | Psalmody appertains to the wisdom of the world of multiplicity; prayer is the prelude to the immaterial knowledge of the One. | Η ψαλμωδία είναι ενέργεια πολύμορφης σοφίας. Και η προσευχή είναι προοίμιο άυλης και πολύμορφης γνώσης. . |
| 86 | Spiritual knowledge has great beauty: it is the helpmate of prayer, awakening the noetic power of the intellect to contemplation of divine knowledge. | Η γνώση είναι ωραιότατη. Γιατί συμπράττει με την προσευχή ξυπνώντας την άυλη δύναμη του νού με το σκοπό να προβεί σε θεωρεία θείας γνώσης. . |
| 87 | If you have not yet received the gift of prayer or psalmody, persevere patiently and you will receive it. | Αν δεν έλαβες ακόμα χάρισμα προσευχής ή ψαλμωδίας, επίμενε και θα λάβεις. . |
| 88 | 'And He spake a parable to them to this end, that men ought always to pray, and not to lose heart.' So do not lose heart and despair because you have not yet received the gift of prayer. You will receive it later. In the same parable we read: 'Though I do not fear God, or man's opinion, yet because this widow troubles me, I will vindicate her.' Similarly, God will speedily vindicate those who cry to Him day and night (cf. Luke 18:1-8). Take heart, then, and persevere diligently in holy prayer. | «Έλεγε δε αυτοίς παραβολήν προς το δείν αυτούς πάντοτε προσεύχεσθαι και μην εκκακείν» (Λουκ ιη΄ 1-8: τους είπε ο Κύριος Ιησούς μια παραβολή για να τους διδάξει, πως πρέπει να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν επιμένοντας στην προσευχή). Λοιπόν μη χάνεις το θάρρος σου στο μεταξύ μήτε την καλή σου διάθεση, επειδή δεν έχεις λάβει ό,τι ζήτησες. Θα το λάβεις τελικά. Ο Κύριος κατέληξε στο παρακάτω συμπέρασμα στην παραπάνω παραβολή: «Αν και δεν φοβούμαι Θεό και πρόσωπο ανθρώπου δεν ντρέπομαι -είπε μέσα του ο άδικος εκείνος δικαστήςόμως επειδή μου έγινε ενοχλητική η γυναίκα ετούτη -η χήρα- θα της αποδώσω το δίκαιό της». «Με τον ίδιο λοιπόν τρόπο και ο Θεός θα αποδώσει γρήγορα το δίκαιο σ’αυτούς, που κράζουν σ’Αυτόν νύχτα και μέρα». Έχε λοιπόν χαρά και επίμενε κοπιαστικά στην άγια προσευχή. . |
| 89 | You should wish for your affairs to turn out, not as you think best, but according to God's will. Then you will be undisturbed and thankful in your prayer. | Μη θέλεις να γίνουν τα ζητήματά σου, όπως φαίνεται σε σένα σωστό, αλλά όπως αρέσει στο Θεό. Και θα είσαι ατάραχος και ευγνώμων (καλόγνωμος) στην προσευχή σου. . |
| 90 | Even if you think you are with God, be on your guard against the demon of unchastity. For he is very wily and jealous: he tries to outwit the activity and watchfulness of your intellect and to draw it away from God, when it stands before Him with reverence and fear. | Κι αν ακόμα σου φαίνεται πως είσαι μαζί με το Θεό, να φυλάγεσαι από το δαίμονα της πορνείας. Γιατί είναι πολύ απατεώνας και πάρα πολύ φθονερός και θέλει να είναι γρηγορότερος από την κίνηση και τη νήψη του νού σου, ώστε αν είναι δυνατό, και από το Θεό να τον αποσπάσει καθώς στέκει μπροστά του με ευλάβεια και φόβο. . |
| 91 | If you cultivate prayer, be ready for the attacks of demons and endure them resolutely; for they will come at you like wild beasts and maltreat your whole body. | Αν δείχνεις επιμέλεια στην προσευχή, να ετοιμάζεσαι να δεχτείς επιθέσεις δαιμόνων και να υπομένεις με γενναιότητα τις μάστιγες (πρβλ. Ψαλμ. λζ΄ 18). Γιατί θα σου επιτεθούν σαν άγρια θηρία και θα κακοποιήσουν ολόκληρο το σώμα σου. . |
| 92 | Prepare yourself like an experienced fighter, and even if you see a sudden apparition do not be shaken; and should you see a sword drawn against you, or a torch thrust into your face, do not be alarmed. Should you see even some loathsome and bloody figure, do not panic; but stand fast, boldly affirming your faith, and you will be more resolute in confronting your enemies. | Να προετοιμάζεσαι σαν έμπειρος αγωνιστής να μην κλονιστείς κι αν ιδείς ξαφνικά κάποιο φανταστικό πλάσμα. Κι αν δείς σπαθί ξεγυμνωμένο εναντίον σου (πρβλ. Αριθ. κβ΄ 23) ή λαμπάδα, που να έρχεται καταπάνω στο πρόσωπό σου, μην ταράζεσαι. Κι αν δείς κάποια σιχαμερή μορφή και ματωμένη, πάλι μη χάνεις το ηθικό σου. Στάσου, αντίθετα, ορθός ομολογώντας την καλή ομολογία (πρβλ. Α΄ Τιμ.ς΄ 12) και τότε θα ιδείς κατάματα τους εχθρούς σου. . |
| 93 | He who bears distress patiently will attain joy, and he who endures the repulsive will know delight. | Όποιος υποφέρει τα λυπηρά, θα πετύχει και τα χαρούμενα. Και όποιος ανέχεται με καρτερικότητα τα αηδιαστικά συμβάματα, δεν θα στερηθεί και τα ευχάριστα. . |
| 94 | Take care that the crafty demons do not deceive you with some vision; be on your guard, turn to prayer and ask God to show you if the intellection comes from Him and, if it does not, to dispel the illusion at once. Do not be afraid, for if you pray fervently to God, the demons will retreat, lashed by His unseen power. | Κοίταξε μη σε ξεγελάσουν οι δαίμονες με καμιά οπτασία. Αντίθετα γύρνα με περίσκεψη στην προσευχή και παρακάλα το Θεό, ώστε αν είναι το νόημα από αυτόν, να σε φωτίσει ο ίδιος. Και έχε θάρρος, γιατί δε θα σταθούν οι σκύλοι, όταν εσύ όλος φωτιά χρησιμοποιείς τη συνομιλία με το Θεό. Γιατί αμέσως θα διωχτούν μακριά, ενώ θα μαστιγώνονται μυστικά από τη δύναμη του Θεού. . |
| 95 | You should be aware of this trick: at times the demons split into two groups; and when you call for help against one group, the other will come in the guise of angels and drive away the first, so that you are deceived into believing that they are truly angels. | Είναι δίκαιο να μην αγνοείς και ετούτο το δόλο κάποτε οι δαίμονες χωρίζονται μεταξύ τους. Κι αν φανεί πως ζητάς βοήθεια, μπαίνουν οι υπόλοιποι μετασχηματισμένοι σε αγγέλους και διώχνουν τους πρώτους. Κι αυτό το κάνουν, για να γελαστείς από αυτούς με τη σκέψη πως είναι άγγελοι. . |
| 96 | Cultivate great humility and courage, and you will escape the power of the demons; 'no plague shall come near your dwelling, for He shall give His angels charge over you' (Ps. 91:10-11). And they will invisibly repel all the energy of the enemy. | Φρόντισε να έχεις πολλή ταπεινοφροσύνη και (ανδρεία=) γενναίο φρόνημα, οπότε δεν πρόκειται να αγγίξει την ψυχή σου επήρεια δαιμονική. «Και μάστιξ ουκ εγγιεί εν τω σκηνώματί σου, ότι τοις αγγέλοις αυτού εντελείται περί σου του διαφυλάξαί σε» (Ψαλμ.στ’10: Μάστιγες δηλαδή συμφορών δεν θα αγγίξουν την κατοικία σου γιατί θα δώσει στους αγγέλους εντολή για σένα να σε προφυλάξουν). Και οι άγγελοι μυστικά θα απομακρύνουν από κοντά σου όλη την εχθρική ενέργεια. . |
| 97 | He who practices pure prayer will hear the demons crashing and banging, shouting and cursing; yet he will not be overwhelmed or go out of his mind. But he will say to God: 'I will fear no evil, for Thou art with me' (Ps. 23:4), and other words of this kind. | Όποιος φροντίζει να ασκεί την καθαρά προσευχή, θα ακούει θορύβους και χτύπους και φωνές και (θα υποστεί) βλάβες από τους δαίμονες. Όμως δεν θα κατσουφιάσει ούτε θα προδώσει το λογισμό του λέγοντας στο Θεό «ου φοβηθήσομαι κακά ότι συ μετ’εμού ει» (Ψαλμ. κβ΄ 4: Δε θα φοβηθώ μήπως μου συμβεί κανένα κακό, γιατί εσύ είσαι μαζί μου) και τα παρόμοια. . |
| 98 | At the time of such trials, use a brief but intense prayer. | Σε περίπτωση πειρασμού αυτού του είδους να κάνεις σύντομη και πολύ εντατική προσευχή. . |
| 99 | If the demons suddenly threaten to appear out of the air, to make you panic and to take possession of your intellect, do not be frightened and pay no attention to their threats. For they are trying to terrify you, to see if you take notice of them or scorn them utterly. | Αν σε απειλήσουν δαίμονες να φανούν ξαφνικά από τον αέρα και να σε ξαφνιάσουν και να παρασύρουν το νού σου, μην τους φοβηθείς. Ούτε να δείξεις ιδιαίτερο ενδιαφέρον και φροντίδα για την απειλή τους. Γιατί σε φοβερίζουν θέλοντας να δοκιμάσουν αν τυχόν τους προσέχεις ή τους περιφρονείς εντελώς. . |
| 100 | When you stand in prayer before God the Almighty, who created all things and takes thought for all, why are you so foolish as to forget the fear of God and to be scared of mosquitoes and cockroaches? Have you not heard it said, 'You shall fear the Lord your God' (Deut. 6:13); or again 'Fear and dread shall fall upon them' (Exod. 15:16)? | Αν την ώρα της προσευχής σου βρίσκεσαι μπροστά στον παντοκράτορα και δημιουργό και προνοητή του παντός Θεό, γιατί κάνεις την παράσταση σου αυτή τόσο ανόητα, παραμερίζοντας το φόβο του Θεού, που απ’αυτόν τίποτε δεν είναι μεγαλύτερο; Γιατί φοβάσαι τόσο ανόητα κουνούπια και σκαθάρια; Ή μήπως δεν άκουσες αυτόν, που λέγει «Κύριον τον Θεόν σου φοβήση» (Δευτ. ς΄ 13), δηλαδή να δείχνεις φόβο βαθύ και σεβασμό στον Κύριο και Θεό σου; Και αλλού «Ον φρίττει και τρέμει πάντα από προσώπου της δυνάμεως αυτού» και όσα λέγονται στη συνέχεια; (Στην προσευχή του Μανασσή). . |
| 101 | Bread is food for the body and holiness is food for the soul; spiritual prayer is food for the intellect. | Όπως το ψωμί είναι τροφή του σώματος και η αρετή της ψυχής, έτσι και η πνευματική προσευχή είναι τροφή του νού. . |
| 102 | When you are in the inner temple pray not as the Pharisee but as the publican, so that you too are set free by the Lord (cf. Luke 18:10-14). | Μην προσεύχεσαι με φαρισαϊκό, αλλά με τελωνιακό φρόνημα και τρόπο στον ιερό τόπο της προσευχής, για να δικαιωθείς και εσύ από τον Κύριο (Λουκ. ιη΄ 10-14). . |
| 103 | Try not to pray against anyone in your prayer, so that you do not destroy what you are building, and make your prayer loathsome. | Να αγωνίζεσαι να μην καταριέσαι κανένα στην προσευχή σου, για να μη γκρεμίζεις όσα χτίζεις, κάνοντας έτσι σιχαμερή την προσευχή σου. . |
| 104 | Learn from the man who owed the ten thousand talents that, if you do not forgive your debtor, you yourself will not be forgiven. For it is said, 'He delivered him to the tormentors' (Matt. 18:34). | Ας σε διδάσκει αυτός, που χρωστούσε τα μύρια (=10.000) τάλαντα. Αν δηλαδή δεν συγχωρέσεις αυτόν, που σου φταίει, ούτε κι εσύ ο ίδιος θα πετύχεις τη συγχώρεση. Γιατί, λέει το άγιο Ευαγγέλιο, τον παρέδωσε (τον χρεώστη των μυρίων ταλάντων που δεν συγχώρεσε το δικό του χρεώστη) στους βασανιστές (Ματθ. ιη΄ 24-35). . |
| 105 | Detach yourself from concern for the body when you pray: do not let the sting of a flea or a fly, the bite of a louse or a mosquito, deprive you of the fruits of your prayer. | Διώχνε μακριά σου τις ανάγκες του σώματος την ώρα της προσευχής, για να μη χάσεις το μέγιστο κέρδος της προσευχής σου όταν σε τσιμπάει ψύλλος ή ψείρα ή κουνούπι ή μύγα. . |
| 106 | We have heard that the evil one attacked a certain saint so fiercely as he prayed that, when the saint lifted up his hands, the evil one changed himself into a lion and raising his front legs fixed his claws into the saint's thighs; and he kept them there until the saint lowered his hands, which was only when he had come to the end of his usual prayers. | Έφτασε ως εμένα η φήμη για κάτι, που συνέβηκε σ’έναν άγιο. Όταν εκείνος προσευχόταν, του αντιστεκόταν τόσο πολύ ο πονηρός, ώστε μόλις σήκωνε τα χέρια του σε προσευχή να παίρνει ο πονηρός τη μορφή λεονταριού και να σηκώνει τα δύο του μπροστινά ποδάρια για να μπήξει τα νύχια του στα νεφρά του κι από τις δύο μεριές και να μη φεύγει απ’αυτόν προτού να κατεβάσει ο άγιος τα χέρια του, πριν δηλαδή να τελειώσει την προσευχή του. Εκείνος όμως ποτέ δεν κατέβαζε τα χέρια του από την δεητική τους ύψωση προτού κάνει τις συνηθισμένες του ευχές. . |
| 107 | There is too the case of that great monk, John the Small. He lived the hesychastic life in a pit, and his communion with God was not interrupted even when a demon in the form of a serpent wound itself round him, chewed his flesh and spat it out into his face. | Τέτοιος ήταν, όπως τον γνώρισα, και ο Ιωάννης ο μικρός, που έζησε τη ζωή της ησυχίας σε λάκκο. Είπα ο Ιωάννης ο «μικρός», πιο σωστό όμως θα ήταν να έλεγα ο πάρα πολύ μεγάλος μοναχός. Αυτός έμεινε ακίνητος στην επικοινωνία του με το Θεό, ενώ ο δαίμονας σαν φίδι μεγάλο τυλίχθηκε ολόγυρα στο σώμα του μασώντας τις σάρκες του και ξερνώντας στο πρόσωπό του. . |
| 108 | You have surely read the lives of the monks of Tabennesis. When Abba Theodore was preaching to the brethren, two vipers crawled under his feet; but he calmly made an arch of his feet and let them stay there until he had finished his sermon. Then he showed the vipers to the brethren and told them what had happened. | Οπωσδήποτε θα διάβασες κι εσύ τους βίους των αγίων ταβεννησιωτών μοναχών. Σύμφωνα με όσα λέγονται εκεί, ενώ μιλούσε ο αββάς Θεόδωρος στους αδελφούς, ήρθαν δύο οχιές κάτω από τα πόδια του. Εκείνος όμως χωρίς να ταραxτεί ανασήκωσε τα πόδια του και κάμνοντας καμάρα τις δέχτηκε μέσα, ώσπου τελείωσε το λόγο του. Και τότε έδειχνε τις οχιές εξηγώντας το πράγμα. . |
| 109 | We read how, when another spiritual brother was praying, a viper came and wound itself round his leg. But he did not lower his hands until he had finished all his usual prayers; and because he loved God more than himself, he was not harmed at all. | Για άλλον πνευματικό αδελφό διάβασα πως, ενώ προσευχόταν, ήρθε μια οχιά και του δάγκωσε το πόδι. Αυτός όμως δεν κατέβασε τα χέρια του πρωτού τελειώσει την συνηθισμένη του προσευχή. Και δεν έπαθε τίποτε, γιατί αγάπησε το Θεό πιο πολύ από τον εαυτό του. . |
| 110 | Do not let your eyes be distracted during prayer, but detach yourself from concern with body and soul, and give all your attention to the intellect. | Έχε ασάλευτο το μάτι σου την ώρα της προσευχής σου και, αφού αρνηθείς τη σάρκα και την ψυχή σου, ζήσε την κατά νουν (πνευματική) ζωή. . |
| 111 | Another saint living the hesychastic life in the desert was attacked, as he was praying, by demons who for two weeks tossed him like a ball in the air, catching him in his rush-mat. They were completely unsuccessful in distracting his mind from fiery prayer. | Εναντίον κάποιου άλλου αγίου, που προσευχόταν έντονα και ησύχαζε στην έρημο, ήρθαν δαίμονες και επί δύο εβδομάδες έπαιζαν μ’αυτόν σαν να ήταν μπάλλα καθώς τον τίναζαν στον αέρα και τον δέχονταν πάλι στην ψάθα. Και όμως δεν μπόρεσαν καθόλου να κατεβάσουν το νού του από την έξαρση της ένθερμης, της όλο φλόγα προσευχής. . |
| 112 | When another monk was practicing inner prayer as he journeyed in the desert, two angels came and walked on either side of him. But he paid no heed to them, for he did not wish to lose what was better. He remembered the words of the Apostle: 'Neither angels, nor principalities, nor powers . . . shall be able to separate us from the love of Christ* (Rom. 8: 38-39). | Έναν άλλο φιλόθεο πάλι, ενώ βάδιζε στην έρημο και έκανε σκέψεις προσευχής, τον πλησίασαν δύο άγγελοι και τον είχαν στη μέση περπατώντας μαζί του. Αυτός όμως δεν τους πρόσεχε καθόλου για να μην χάσει το πιο μεγάλο. Γιατί θυμήθηκε τον αποστολικό λόγο «Ούτε άγγελοι ούτε αρχαί ούτε δυνάμεις δυνήσονται ημάς χωρίσαι από της αγάπης του Χριστού» (Ρωμ. η΄ 38: ούτε άγγελοι ούτε αρχαί ούτε δυνάμεις, δηλαδή καμιά τάξη αγγέλων, δεν θα μπορέσουν να μας χωρίσουν από την αγάπη του Χριστού). . |
| 113 | The monk becomes equal to the angels through prayer, because of his longing to 'behold the face of the Father who is in heaven' (cf. Matt. 18:10). | Ο μοναχός γίνεται με την προσευχή ισάγγελος, επειδή λαχταράει να ιδεί «το πρόσωπον του Πατρός του εν ουρανοίς» (πρβλ. Ματθ. ιη΄ 10). . |
| 114 | Never try to see a form or shape during prayer. | Μην επιδιώκεις να δεχτείς την ώρα της προσευχής με κανένα τρόπο μορφή ή σχήμα. . |
| 115 | Do not long to have a sensory image of angels or powers or Christ, for this would be madness: it would be to take a wolf as your shepherd and to worship your enemies, the demons. | Μην ποθείς να ιδείς αγγέλους ή δυνάμεις ή το Χριστό αισθητά για να μη σου φύγει εντελώς το μυαλό, επειδή δέχεσαι λύκον αντί για ποιμένα και προσκυνάς εχθρούς δαίμονες. . |
| 116 | Self-esteem is the start of illusions in the intellect. Under its impulse, the intellect attempts to enclose the Deity in shapes and forms. | Αρχή της πλάνης του νου είναι η κενοδοξία. Από αυτήν κινείται ο νούς και προσπαθεί να προσδιορίζει το θείο με σχήματα και μορφές. . |
| 117 | I shall say again what I have said elsewhere: blessed is the intellect that is completely free from forms during prayer. | Εγώ θα πω το δικό μου λόγο, που και σε νεώτερους έχω πεί: Μακάριος ο νούς, που την ώρα της προσευχής απόκτησε τέλεια αμορφία. . |
| 118 | Blessed is the intellect that, undistracted in its prayer, acquires an ever greater longing for God. | Μακάριος ο νούς, που, επειδή προσεύχεται απερίσπαστα, αποκτάει πάντα περισσότερο πόθο για το Θεό. . |
| 119 | Blessed is the intellect that during prayer is free from materiality and stripped of all possessions. | Μακάριος ο νούς, που την ώρα της προσευχής γίνεται άυλος και ακτήμων. . |
| 120 | Blessed is the intellect that has acquired complete freedom from sensations during prayer. | Μακάριος ο νούς, που αποξενώνεται από κάθε αίσθηση (αντίληψη) υλικών πραγμάτων την ώρα της προσευχής. . |
| 121 | Blessed is the monk who regards every man as God after God. | Μακάριος ο μοναχός, που μετά το Θεό θεωρεί κάθε άνθρωπο σα Θεό. . |
| 122 | Blessed is the monk who looks with great joy on everyone's salvation and progress as if they were his own. | Μακάριος ο μοναχός, που βλέπει με όλη του τη χαρά σαν δική του τη σωτηρία και την προκοπή όλων. . |
| 123 | Blessed is the monk who regards himself as 'the off-scouring of all things' (1 Cor. 4:13). | Μακάριος ο μοναχός, που θεωρεί τον εαυτό του σαν ολωνών παλιοσκούπιδο. . |
| 124 | A monk is one who is separated from all and united with all. | Μοναχός είναι εκείνος, που είναι απ’όλα και όλους χωρισμένος και όμως με όλους και όλα συνταιριασμένος. . |
| 125 | A monk is one who regards himself as linked with every man, through always seeing himself in each. | Μοναχός είναι αυτός, που θεωρεί τον εαυτό του ένα με όλους, επειδή θαρρεί πως στον καθένα βλέπει αδιάκοπα τον ίδιο τον εαυτό του. . |
| 126 | The man who always dedicates his first thoughts to God has perfect prayer. | Κάνει προσευχή εκείνος, που πάντα προσφέρει στο Θεό ως καρπό την πρώτη του σκέψη. . |
| 127 | If you want to pray as a monk, shun all lies and take no oath. Otherwise you vainly pretend to be what you are not. | Ως μοναχός να αποφεύγεις κάθε ψέμα και κάθε όρκο, αν ποθείς να προσευχηθείς. Αλλιώς άδικα έχεις το σχήμα (του μοναχού), που δεν σου ταιριάζει. . |
| 128 | If you wish to pray in spirit, be detached from the flesh, and no cloud will darken you during prayer. | Αν θέλεις να προσευχηθείς με το πνεύμα, μην αντλήσεις τίποτε από τη σάρκα. Και τότε δεν θα έχεις σύννεφο, που να σε σκοτίζει την ώρα της προσευχής. . |
| 129 | Entrust to God the needs of your body, and it will be clear that you entrust to Him the needs of your spirit also. | Εμπιστέψου στο Θεό την ανάγκη του σώματος και θα φανερώσεις πως του εμπιστεύεσαι και του πνεύματος την ανάγκη. . |
| 130 | If you receive what has been promised, you will reign over all things; and, keeping these promises in mind, you will gladly endure your present poverty, spiritual and material. | Αν πετύχεις την πραγμάτωση των επαγγελιών (δηλαδή των υποσχέσεων του Θεού, Εβρ.ια΄ 33),θα βασιλέψεις. Αποβλέποντας λοιπόν σ’αυτές, θα υποφέρεις ευχαρίστως τη φτώχεια του παρόντος. . |
| 131 | Do not shun poverty and affliction, the fuel that gives wings to prayer. | Μην αφήνεις τη φτώχεια και τη θλίψη που αποτελούν τις ύλες της ανάλαφρης προσευχής. . |
| 132 | Let the virtues of the body lead you to those of the soul; and the virtues of the soul to those of the spirit; and these, in turn, to immaterial and principial knowledge. | Ας σου χρησιμεύουν οι σωματικές αρετές ως εγγύηση για τις ψυχικές, οι ψυχικές για τις πνευματικές και αυτές για την άυλη και πνευματική γνώση. . |
| 133 | If you are praying to overcome some thought, and it subsides easily, examine carefully how this has come about; otherwise you may be deluded into attributing the cause to yourself. | Όταν προσεύχεσαι εναντίον κάποιου λογισμού, αν ο λογισμός εύκολα ηρεμήσει, σκέψου από πού προέρχεται αυτό, μήπως πέσεις σε παγίδα και ξεγελαστείς και παραδώσεις τον εαυτό σου. . |
| 134 | There are times when the demons suggest thoughts to you and then urge you to rebut them with prayer; whereupon they withdraw of their own accord, so as to deceive you into imagining that you have begun to overcome such thoughts and to rout the demons. | Μερικές φορές σου υποβάλλουν οι δαίμονες λογισμούς (σκέψεις) και πάλι σε ερεθίζουν να προσευχηθείς τάχα εναντίον τους ή να τους αντικρούσεις, οπότε υποχωρούν θεληματικά. Αυτό όμως το κάνουν για να γελαστείς έχοντας μεγάλη ιδέα για τον ευατό σου, πως δηλαδή άρχισες να νικάς τους λογισμούς σου και να προκαλείς φόβο στους δαίμονες. . |
| 135 | If you pray to overcome a passion or a demon who is troubling you, remember the words: 'I will pursue my enemies, and overtake them; and I will not turn back until they are consumed. I will dash them to pieces and they shall not be able to stand: they shall fall under my feet' (Ps. 18:37-38. LXX). Say this when needed and so arm yourself with humility against your enemies. | Αν προσεύχεσαι εναντίον κάποιου πάθους ή εναντίον κάποιου δαίμονα, που σε ενοχλεί, να θυμάσαι αυτόν, που λέει «καταδιώξω τους εχθρούς μου και καταλήψομαι αυτούς, έως αν εκλίπωσιν· εκθλίψω αυτούς και ου μη δύνωνται στήναι· πεσούνται υπό τους πόδας μου» κ.λπ. (Ψαλμ ιζ΄ 38-39: θα κυνηγήσω τους εχθρούς μου και θα τους πιάσω· και δεν θα γυρίσω πίσω προτού τους εξολοθρέψω ώσπου να χαθούν εντελώς. Θα τους πιέσω τόσο πολύ, ώστε να μην μπορούν να σταθούν πιά. Θα πέσουν νικημένοι κάτω από τα πόδια μου…). Και αυτά θα τα λές στην ώρα τους, αν οπλίζεις τον εαυτό σου με ταπεινοφροσύνη εναντίον των αντιπάλων. . |
| 136 | Do not think that you have acquired holiness unless you have reached the point of shedding your blood to attain it. For, according to the Apostle, we must battle unremittingly against sin even if it means death (cf. Eph. 6:1117; Heb. 12:4). | Να μη νομίζεις πως έχεις αποκτήσει κάποια αρετή, αν προηγουμένως δεν έχεις αγωνιστεί γι’αυτήν μέχρις αίματος. Γιατί σύμφωνα με ό,τι λέει ο θείος απόστολος Παύλος, πρέπει να αντιστεκόμαστε μέχρι θανάτου εναντίον της αμαρτίας με αγωνιστικό φρόνημα και αψεγάδιαστα (πρβλ. Εβρ. ιβ΄ 4, Εφεσ. ς΄ 11 εξ.). . |
| 137 | If you do good to one person, you may be wronged by another and so feel injured, and say or do something stupid, thus dissipating by your bad action what you gained by your good action. This is just what the demons want; so always be attentive. | Αν ωφελήσεις κάποιον, θα βλαφτείς από κάποιον άλλον. Κι αυτό για να πείς ή να κάνεις κάτι άπρεπο, επειδή αδικεύεσαι, και να σκορπίσεις έτσι άσχημα αυτό, που μάζεψες καλά. Αυτός είναι ο στόχος των πονηρών δαιμόνων. Γι’ αυτό πρέπει να προσέχεις μυαλωμένα και συνετά. . |
| 138 | Be ready for the attacks of the demons, and think how to avoid becoming their slave. | Να δέχεσαι τις βίαιες επιθέσεις των πονηρών δαιμόνων, που έγιναν εναντίον σου φροντίζοντας πώς να αποτινάξεις το δουλικό ζυγό τους. . |
| 139 | At night the cunning demons try to disturb the spiritual teacher by direct attack; in the daytime, they attack him through other people, besieging him with slander, distraction and danger. | Οι δαίμονες επιδιώκουν να ενοχλούν μόνοι τους (με άμεση ενέργειά τους) τον πνευματικό δάσκαλο τη νύχτα και δια μέσου των ανθρώπων τη μέρα, περιτριγυρίζοντάς τον με διάφορες δυσάρεστες καταστάσεις, συκοφαντίες και κινδύνους. . |
| 140 | Do not try to avoid the fullers. Let them beat, trample, stretch and smooth; and your garments will be all the brighter. | Μην αποφεύγεις τους λευκαντές. Αν και πατούν ενώ χτυπούν και ξαίνουν καθώς το τεντώνουν το πανί, όμως με τα μέσα αυτά γίνεται λαμπρό το ρούχο σου. . |
| 141 | So long as you have not renounced the passions, and your intellect is still opposed to holiness and truth, you will not find the fragrance of incense in your breast. | Εφόσον δεν απαρνήθηκες τα πάθη σου, αλλά ο νους πάει αντίθετα προς την αρετή και την αλήθεια, δεν θα βρείς ευωδιαστό θυμίαμα στον κόρφο σου. . |
| 142 | Do you have a longing for prayer? Then leave the things of this world and live your life in heaven, not just theoretically but in angelic action and godlike knowledge. | Λαχταράς να προσευχηθείς; Μετατοπίσου από τα εδώ και έχε διαρκώς «το πολίτευμα εν ουρανοίς» (Φιλιπ. γ΄ 20: έχε την πατρίδα σου στους ουρανούς), όχι μόνο με λόγια, αλλά με την αγγελική πράξη και τη θεϊκότερη γνώση. . |
| 143 | If it is only in times of adversity that you remember the Judge and how awe-inspiring and impartial He is, you have not yet learned 'to serve the Lord with fear and rejoice in Him with trembling' (Ps. 2:11). For even in a state of spiritual peace and blessedness you should still worship Him with reverence and awe. | Αν μόνον όταν κάνεις κακές πράξεις μνημονεύεις τον Κριτή και θυμάσαι πόσο φοβερός και απροσωπόληπτος είναι δεν έμαθες ακόμα «δουλεύειν τω Κυρίω εν φόβω και αγαλλιάσθαι αυτώ εν τρόμω» (Ψαλμ. β΄ 11: να υπηρετείς τον Κύριο με φόβο και να νιώθεις χαρά στη σκέψη του με τρόμο). Να ξέρεις δηλαδή πως πρέπει μάλλον με ευλάβεια και σεβαστικότητα να τον λατρεύεις και στις πνευματικές ανέσεις και απολαύσεις. . |
| 144 | Until a man is completely changed by repentance, he will be wise always to remember his sins with sorrow and to recall the eternal fire which they justly deserve. | Συνετός άνδρας είναι εκείνος, που δε σταματάει πριν από την τέλεια μετάνοια τη γεμάτη λύπη ανάμνηση των αμαρτημάτων και της δίκαιης τιμωρίας με αιώνια φωτιά, που θα επιβληθεί γι’αυτά. . |
| 145 | If a man, still enmeshed in sin and anger, dares shamelessly to reach out for knowledge of divine things, or even to embark upon immaterial prayer, he deserves the rebuke given by the Apostle; for it is dangerous for him to pray with head bare and uncovered. Such a soul, he says, ought 'to have a veil on her head because of the angels' who are present (cf. 1 Cor. 11:5-7), and to be clothed in due reverence and humility. | Αυτός, που αν και είναι ένοχος αμαρτίας και πράξεων, οι οποίες προκαλούν οργή, τολμάει να απλώνεται αδιάντροπα σε γνώση θεϊκότερων πραγμάτων ή προχωρεί ανάξια στην άυλη προσευχή, αυτός ας δεχτεί την αποστολική επιτ΄΄ιμηση, ότι δεν είναι ακίνδυνο γι’αυτόν να προσεύχεται με γυμνό και ακάλυπτο κεφάλι. Έχει υποχρέωση δηλαδή η ψυχή αυτή, λέει ο απόστολος, «κατά κεφαλής εξουσίαν έχει δια τους αγγέλους» (Α΄ Κορ.ια΄ 5 εξ.: έχει υποχρέωση να έχει στο κεφάλι της -στο αποστολικό κείμενο η γυναίκα, κατά τον άγιο Νείλο μεταφορικά η ψυχή- κάποιο σύμβολο εξουσίας από σεβασμό προς τους αγγέλους, που στέκουν από πάνω της), ντυμένη το σεβασμό και την ταπεινοφροσύνη, που ταιριάζουν στην κατάστασή της. . |
| 146 | Just as persistent staring at the sun in its noonday brilliance will not cure a man suffering from ophthalmia, so the counterfeit practice of fearful and supernal prayer - which is properly to be performed in spirit and in truth will in no way benefit an intellect that is passionate and impure; on the contrary, such practice will provoke the wrath of God against the intellect. | Όπως δε θα ωφελήσει εκείνον, που πάσχουν τα μάτια του, το να βλέπει καταμεσήμερα χωρίς κάλυμμα και εντατικά τον ολόλαμπρο ήλιο, έτσι δε θα ωφελήσει καθόλου και τον όλο πάθη ακάθαρτο νου η αναπαράσταση στο νού της «εν πνεύματι και αληθεία» φοβερής και υπερφυσικής προσευχής. Αντίθετα προκαλεί εναντίον του την αγανάκτηση του Θεού. . |
| 147 | If He who is in want of nothing and shows no favors did not receive the man coming with a gift to the altar until he was reconciled with his neighbor who had something against him (cf. Matt. 5:23-24), consider how much we must be on guard and use discrimination if we are to offer at the spiritual altar incense that is acceptable to God. | Αν ο ανενδεής (αυτός που δεν του λείπει και δεν του χρειάζεται τίποτε) και αμερόληπτος Θεός δεν δέχτηκε εκείνον, που ήρθε στο θυσιαστήριο με δώρο, ώσπου να συμφιλιωθεί με τον πλησίον του, με τον οποίον ήταν λυπημένος (Ματθ. ε΄ 23 εξ.), σκέψου πόση προσοχή και διάκριση χρειαζόμαστε, για να προσφέρουμε στο Θεό ευπρόσδεκτο θυμίαμα στο νοερό (νοητό) θυσιαστήριο. . |
| 148 | Do not delight in words or in glory. Otherwise the demons will no longer work behind your back, but openly before your face; and they will laugh you to scorn during prayer, drawing you away and enticing you into strange thoughts. | Να μη σου αρέσουν τα λόγια ούτε δόξα. Αλλοιώς δε θα ενεργούν πια δολερά πίσω από τις πλάτες σου οι αμαρτωλοί, αλλά κάτα πρόσωπο, μπροστά στα μάτια σου (Ψαλμ. 128,3) και θα είσαι αντικείμενο της χαιρεκακίας τους (Σοφ. Σολ. ς΄ 4) την ώρα της προσευχής, καθώς θα σε τραβούν και θα σε δελεάζουν (Ιακ. α΄ 14) με αλλόκοτους λογισμούς. . |
| 149 | If you seek prayer attentively you will find it; for nothing is more essential to prayer than attentiveness. So do all you can to acquire it. | Η προσοχή, που αναζητάει προσευχή, θα βρεί προσευχή, γιατί περισσότερο από κάθε τι άλλο την προσοχή την ακολουθάει η προσευχή. Αυτή πρέπει να επιδιώκεται με πολλή φροντίδα. . |
| 150 | As sight is superior to all the other senses, so prayer is more divine than all the other virtues. | Όπως η όραση είναι ανώτερη από όλες τις αισθήσεις, έτσι και η προσευχή είναι η πιο θεϊκή από όλες τις αρετές. . |
| 151 | The value of prayer lies not in mere quantity but in its quality. This is shown by the contrast of the two men who went up into the temple (cf. Luke 18:10), and by the injunction: 'When you pray, do not use vain repetitions' (Matt. 6:7). | Αυτό που αποτελέι έπαινο της προσευχής δεν είναι η ποσότητα, αλλά η ποιότητά της. Και αυτό δηλώνουν εκείνοι, που ανέβηκαν στο ιερό (δηλ. ο Φαρισαίος και ο Τελώνης, Λουκ. ιη΄ 10) καθώς και η προτροπή· «υμείς ουν προσευχόμενοι μη βαττολογείτε» (Ματθ. ς΄ 7: όταν προσεύχεσθε να μην φλυαρείτε) και όσα λέγονται στη συνέχεια. . |
| 152 | So long as you give attention to the beauty of the body, and your intellect delights in the outside of the tabernacle, you have not yet perceived the realm of prayer and are still far from treading its blessed path. | Όσο έχεις το νού σου στα σωματικά και φροντίζεις με ιδιαίτερη προσοχή για τα ευχάριστα της σκηνής (του προσωρινού σώματος), δεν έχεις ακόμα ιδεί τον τόπο της προσευχής, αλλά είναι ακόμα μακριά από σένα ο μακάριος δρόμος της. . |
| 153 | If when praying no other joy can attract you, then truly you have found prayer. | Όταν την ώρα, που στέκεις σε προσευχή, νιώσεις χαρά μεγαλύτερη από κάθε άλλη χαρά, τότε βρήκες αληθινά την προσευχή. |
| Footnote 1 | The number 153 recalls the draught of 'great fishes' caught by Simon Peter and the Apostles (John 21:11). In this passage Evagrios makes use of a numerical symbolism widely employed in the ancient and medieval world: i. A triangular number is the sum total of a continuous series of numerals, starting from the number 1. Thus 3(=1+2), 6(=1+2+3) and 10(=1+2+3+4) are all triangular numbers. ii. A square number is obtained by numbering from l but omitting one numeral each time. Thus 4(=1+3), 9(=1+3+5) and 16(=1+3+5+7) are square numbers. iii. To obtain a pentagonal number, two numerals are omitted each time: 1+4+7+10... etc.; to obtain a hexagonal number, three numerals are omitted: 1+5+9+13…etc. iv. A circular or spherical number is one which, when multiplied by itself, reproduces itself again as the last digit: e.g. 5 x 5 = 25; 6 x 6 = 36. Applying this to the number 153, Evagrios concludes: a. 153 is triangular, being the sum of all numerals up to 17 (inclusive). b. It is hexagonal, being the sum of 1+5+9+13…up to 33 (inclusive). c. It is the sum of 100 (a square number) and of 53; and 53 is in its turn the sum of 28 (a triangular number: =1+2+3=4+5+6+7) and 25 (a circular/spherical number: =5 x 5). | * Ένας αριθμός λέγεται τρίγωνος (ή τετράγωνος ή πεντάγωνος κλπ.) όταν είναι ίσος με άθροισμα αριθμών που πρώτος είναι ο 1 και οι άλλοι προκύπτουν ο καθένας από τον προηγούμενό του αφού αυξηθεί αυτός κατά 1 (ή 2 ή 3 κλπ. αντίστοιχα). Έτσι ο 153 είναι τρίγωνος επειδή 153=1+2+3+… +16+17, και εξάγωνος επειδή 153=1+5+9+13+17+…+33. Ο 28 είναι τρίγωνος γιατί 28=1+2+3+… +7 και ο 100 τετράγωνος γιατί 100=1+3+5+…+17+19. Ένας αριθμός λέγεται σφαιρικός όταν είναι το τετράγωνο του τελευταίου του ψηφίου, π.χ. ο 25 = 5χ5 = 5². |